Wat wilden we bereiken?
Ieder kind groeit op in goede gezondheid, in een veilige omgeving en is goed voorbereid op het onderwijs. Het leerplichtige kind kan rekenen op (passend) onderwijs, om vervolgens door te stromen naar een vervolgopleiding en/of werk. Om ernstige opvoed- en opgroeiproblemen te verminderen en voorkomen, zet de gemeente in op een optimaal voorzieningenniveau en een passend zorgaanbod.
Wat gaan we daarvoor doen?
In het kader van de jeugdzorg in regionaal verband gaan we inzetten op onder andere de volgende drie thema's:
- De jeugdzorgketen vereenvoudigen;
- Meer Praktijk Ondersteuners Huisartsenzorg (POH) jeugd-GGZ (geestelijke gezondheidszorg);
- Wachtlijsten voor specialistische jeugdzorg aanpakken.
Het Rijk heeft specifiek hiervoor extra middelen beschikbaar gesteld.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Regionale samenwerking op drie thema’s jeugdzorg
In regionaal verband hebben we op diverse terreinen onderzocht in hoeverre de jeugdzorgketen eenvoudiger georganiseerd kan worden. Hierbij kunnen we denken aan de doorontwikkeling van het resultaat gestuurd werken (RGW) zoals het opleveren van een vereenvoudigd perspectiefplan dat zorgt voor een sneller proces en een kleinere administratieve last. Verder zijn we in afwachting van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd, die ook tot doel heeft om het jeugdstelsel eenvoudiger te maken. Daarnaast is ingezet op de samenwerking met onze huisartsen en (indien aanwezig) POH’er door een medewerker van het Zorgteam aan hen te ‘koppelen’. Als er mogelijk sprake is van een externe verwijzing naar gespecialiseerde jeugdzorg kan eerst worden onderzocht of het Zorgteam ingezet kan worden. Deze aanpak is onderdeel van de opdracht jeugd en wordt door de regio gevolgd. In het kader van de wachtlijsten is in de regio de beschikbaarheidswijzer ingevoerd. Dit instrument geeft inzicht in de wachtlijsten bij onze gecontracteerde zorgaanbieders. Echter is hiermee het probleem van de wachtlijsten niet opgelost. De voornaamste oorzaak is de krapte op de arbeidsmarkt, waardoor het lastig is om goed personeel te werven en te behouden.
Uitvoeringslocatie Jeugdgezondheidszorg (consultatiebureau)
De gemeente heeft de wettelijke taak om een uitvoeringslocatie voor Jeugdgezondheidszorg (consultatiebureau) te faciliteren. In 2022 is een investering vrijgevallen voor de verbouwing en de herhuisvesting van de uitvoeringslocatie naar de Overweg in Obdam. De nieuwe locatie is inmiddels opgeleverd en in gebruik genomen.
NPO
Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is er in samenwerking met het primair en voortgezet onderwijs, het voorschoolse veld, de bibliotheek en andere betrokken partijen op regionaal en lokaal niveau verder invulling gegeven aan het bestedingsplan van de NPO-gelden en zijn er diverse activiteiten uitgevoerd. Activiteiten met betrekking tot het verstevigen van de structuur rondom zorg en ondersteuning in het voortgezet onderwijs, intensivering van jeugd-/jongerenwerk, uitbreiding GGZ-expertise in het voortgezet onderwijs en taal-/leesstimuleringsprojecten op de basisschool.
Laaggeletterdheid
Het document “Activiteitenplan 2023-2024: Westfriese aanpak Laaggeletterdheid” is opgesteld. In dit activiteitenplan zijn vier actielijnen opgenomen. Deze actielijnen zijn: Gemeente en laaggeletterdheid, netwerk van taalpartners, signaleren/doorverwijzen en tot slot monitoring/evalueren. Doel van de acties zijn o.a. het aanpassen van communicatie naar begrijpelijke taal, het versterken van het netwerk en de onderlinge samenwerking tussen taalpartners en het verbeteren van de signalering en doorverwijzing van laaggeletterden naar passende ondersteuning.
In Control Of Alcohol & Drugs (ICOAD)
Met lokale initiatieven en interventies dragen we zorg voor het terugdringen van het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren. In 2022 is een regionale werkconferentie ICOAD georganiseerd waar de Westfriese gemeenten en ketenpartijen bij aanwezig waren. Het beleidsplan 2020-2022 is geëvalueerd en uitgangspunten voor periode 2023-2026 zijn aangedragen. De resultaten zijn opgenomen in het nieuwe regioplan ICOAD 2023-2026 van de Westfriese gemeenten. Tijdens de coronaperiode is het aanbod voor ouders/verzorgers, jongeren, sportverenigingen en scholen met digitale webinars uitgebreid. Deze succesvolle aanpak wordt gecontinueerd.
Overige ontwikkelingen
Gemeentelijk Onderwijs Achterstandenbeleid
In de periode 2019-2022 zijn de rijksmiddelen voor het Gemeentelijk OnderwijsAchterstandenBeleid (GOAB) ingezet op het vergroten van de bereikbaarheid van het voorschoolse veld (peuter-/kinderopvang), verdere professionalisering/borging samenwerking JGZ (consultatieburo), voorschools veld en het basisonderwijs waarbij de doorgaande lijn en warme overdracht centraal staan.
Voor de periode 2023 – 2026 zijn er opnieuw rijksmiddelen beschikbaar gesteld voor (GOAB). De ingezette lijn vanuit de vorige periode met betrekking tot inzet van deze middelen op preventie en verdere stimulering van voor-/vroegschoolse educatie zal worden voortgezet.
Jeugdzorgplus
Het huidige contract met iHub verliep per 4 februari 2023. Na de beoordeling van de inschrijving zijn gemeenten een onderhandelingstraject ingegaan met de enige ingeschreven partij, te weten iHub. Deze aanbesteding is gedaan volgens de nieuwe Aanbestedingswet, die meer ruimte biedt tot dialoog en gezamenlijke ontwikkeling met de zorgaanbieder. Deze manier van onderhandelen heeft meer tijd gevraagd dan verwacht. Dit heeft mede te maken met vraagstukken rondom vastgoed en landelijke ontwikkelingen die nog onvoldoende richting geven, maar wel bepalend zijn voor de invulling van het contract. Het inkooptraject wordt verlengd met zes maanden en het nieuwe contract gaat daarmee niet per 4 februari 2023 in. In de tussentijd geldt een overbruggingscontract waarin de afspraken uit het huidige contract gelden.
Woonplaatsbeginsel jeugd
Per 1 januari 2022 is het Woonplaatsbeginsel gewijzigd. Kinderen die verbleven in Koggenland, maar van wie de gezagvoerende ouder(s) buiten onze gemeenten woonde(n), worden voortaan gefinancierd door die andere gemeente. Dit geldt ook andersom. Er zijn zes kinderen als gevolg van het woonplaatsbeginsel ‘overgedragen’ naar een andere gemeente. Voor vijf kinderen ligt de verantwoordelijkheid nu buiten onze regio. Eén kind is overgedragen naar een andere Westfriese gemeente. In totaal zijn dertien kinderen vanuit een andere gemeente overgedragen naar de gemeente Koggenland. Hiervan komen er acht van buiten de regio en vijf vanuit de regio. Deze wijziging heeft financiële gevolgen welke bij de financiële toelichting ‘jeugdzorg’ worden benoemd.
Aantal kinderen met hoge jeugdzorgkosten
Sinds ruim twee jaar wonen enkele kinderen in de gemeente die hoge jeugdzorgkosten met zich meebrengen. Het gaat om een gezin met meerdere kinderen die buitenshuis wonen in een kleinschalige woonvoorziening. Na meerdere overplaatsingen (van crisispleeggezin naar diverse verblijfsplekken) verblijven de kinderen nu bij een kleinschalige woonvoorziening. Deze kinderen hebben dusdanige problematiek dat zij 24 uur per dag toezicht/begeleiding en behandeling nodig hebben. Er wordt zorg geleverd door meerdere zorgaanbieders. De totale kosten over 2022 bedragen € 1.552.000 (conform de afgesloten overeenkomst met de betreffende zorgaanbieders). Om deze kosten te dekken is in de begroting 2022 een extra bedrag begroot van 1 miljoen.